Ý nghĩa của các xét nghiệm tuyến giáp trong chuẩn đoán và theo dõi

Xét nghiệm tuyến giáp là một trong những bước cơ bản để thăm khám và đánh giá chức năng tuyến giáp. Ung thư tuyến giáp ngày càng gia tăng và trẻ hóa, phổ biến thứ 6 trong các bệnh ung thư thường gặp ở nữ giới. Dưới đây là những chỉ số cần quan trong trong phiếu kết quả xét nghiệm tuyến giáp.

Ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm tuyến giáp
Ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm tuyến giáp

 

1. Chỉ số TSH

TSH là hóc môn tuyến yên chỉ huy tuyến giáp. Bình thường TSH khi xét nghiệm sẽ nằm trong khoảng từ 0,2 đến 4,2. Nếu TSH nhỏ hơn 0,2 thì gọi là cường giáp hay có cách gọi khác là thừa hóc môn. Nếu đang uống hóc môn giáp thì phải giảm liều lượng sử dụng thuốc xuống và sau đó 2 đến 3 tuần sau khi đã giảm thuốc phải đi xét nghiệm lại xem TSH đã phù hợp chưa.

Nếu TSH trên 4,2 tức là suy giáp hay có cách gọi khác là thiếu hóc môn giáp. Trong ung thư tuyến giáp, nếu mới cắt 1 thùy hoặc đã cắt toàn bộ tuyến giáp thì không nên để suy giáp vì nếu suy giáp thì cơ thể bắt các tế bào tuyến giáp còn sót lại sau mổ phải phát triển to ra để sản xuất hóc môn vì đang thiếu hóc môn như vậy thì bệnh dễ tái phát.

Do đó nếu thiếu hóc môn thì phải tăng liều hóc môn lên so với liều cũ đang uống và sau đó 2 đến 3 tuần sau phải XN lại xem đã đủ hóc môn không.

Mỗi người sẽ được chỉnh TSH ở mức độ khác nhau tùy theo cân nặng, nhu cầu sử dụng hóc môn, tình trạng và giai đoạn ung thư tuyến giáp, tùy thuộc vào tình trạng bệnh tim mạch của mỗi người, không ai giống ai.

Đặc biệt phụ nữ mang thai thì 3 tháng đầu thai nhi không có tuyến giáp nên rất cần hóc môn do mẹ uống vào để phát triển các bộ phận, cơ quan. Vì vậy 2 tuần phải xét nghiệm 1 lần để chỉnh hoóc môn của mẹ uống làm sao dưới 2,5 mới đạt yêu cầu.

Ngoài ra có thể xét nghiệm thêm hóc môn giáp như T3, FT4 để cùng với xét nghiệm TSH sẽ điều chỉnh hóc môn giáp uống vào cho thích hợp.

 

2. Chỉ số TG và anti TG

TG và anti TG chỉ có ý nghĩa theo dõi tình trạng bệnh ung thư tuyến giáp sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp

TG( thyroglobulin) là tiền thân protein hoóc môn tuyến giáp, là một glycoprotein có trọng lượng phân tử khoảng 660 kD. Cơ bản phân tử này gồm 2 chuỗi protein 300 kD và 330 kD, liên kết với nhau bằng cầu nối disulfide. Tg được các tế bào tuyến giáp tổng hợp với lượng lớn và phóng thích vào khoang trong của nang giáp.

Anti TG là kháng thể kháng lại thyroglobulin. Nếu tuyến giáp chưa mổ mà TG và anti TG cao thì thường là viêm giáp, hoặc chỉ cần sau khi chọc tế bào tuyến giáp và sau đó lấy máu làm xét nghiệm thì cũng làm TG và anti TG tăng cao. TG và anti TG không có giá trị chẩn đoán k giáp.

Nếu sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp mà TG và anti TG cao có nghĩa là có thể nhu mô tuyến giáp còn sót lại ở cổ còn nhiều hoặc có di căn hạch hoặc có di căn xa. TG và anti TG càng thấp càng tốt

3. Chỉ số Calcitonin

Calcitonin chỉ do tế bào C nằm cạnh tế bào tuyến giáp tiết ra, rất đặc hiệu trong chẩn đoán và theo dõi ung thư thể tủy. Khi xét nghiệm máu chỉ duy nhất xét nghiệm calcitonin là có giá trị chẩn đoán còn các xét nghiệm máu khác như TG và anti TG chỉ có giá trị theo dõi sau mổ, sau khi đã cắt toàn bộ tuyến giáp.

Tuy nhiên ung thư tuyến giáp thể tủy chiếm tỷ lệ rất ít, nếu khi nghi ngờ mới chỉ định làm xét nghiệm calcitonin.

Xem thêm: Tổng hợp các bệnh tuyến giáp thường gặp

4. Xét nghiệm tế bào tuyến giáp bằng chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm

Vì tuyến giáp nhiều mạch máu nên phải chọc bằng kim nhỏ để tránh chảy máu. Chọc dưới hướng dẫn của siêu âm để tìm đúng u, chọc vào u nghi ngờ nhất. Tuy nhiên sẽ cho ra 4 khả năng như sau:

  • Có thể kết quả âm tính giả tức là mặc dù ung thư nhưng vẫn cho kết quả âm tính vì có thể u ở vị trí khó lấy tế bào, u quá cứng không lấy được tế bào, bác sĩ chọc chưa có kinh nghiệm, Bác sĩ đọc kết quả xét nghiệm không chính xác hoặc tế bào không điển hình không phân biệt được là loại tế bào gì.
  • Có thể cho kết quả dương tính giả có nghĩa là mặc dù là lành tính nhưng đọc nhầm thành ung thư có thể do trình độ bác sĩ đọc, do tế bào không điển hình khó phân biệt giữa lành và ác.
  • Âm tính thật và dương tính thật thì không cần bàn đến

Như vậy chọc tế bào cũng xảy ra 4 khả năng, tuy nhiên tỷ lệ âm tính giả và dương tính giả thấp.

5. Sinh thiết tức thì trong mổ

Sinh thiết tức thì trong mổ, tức là khi mổ, Bác sĩ mổ sẽ chọn ra nhân nào nghi ngờ nhất, bổ đôi ra xem xét trực tiếp bằng mắt thường xem như thế nào và sau đó gửi nhân cho bác sĩ khoa Giải phẫu bệnh đọc kết quả trên kính hiển vi xem có tế bào bất thường ở nhân không, thể ung thư là loại gì. Kết quả sẽ được trả lời trong vòng 30 phút.

Độ chính xác của kết quả phụ thuộc vào trình độ của bác sĩ đọc kết quả. Tuy nhiên cũng có trường hợp tế bào rất khó nhận biết là lành hay ác tính. Lúc này quyết định mổ tiếp hay dừng lại chờ kết quả chính xác hơn là giải phẫu bệnh lại tùy thuộc vào trình độ và kinh nghiệm của Bác sĩ mổ.

Nếu với kinh nghiệm của Bác sĩ mổ có thể đồng thuận với nhận định của bác sĩ xét nghiệm hoặc phủ nhận nhận định của Bác sĩ xét nghiệm. Chính vì thế sinh thiết tức thì cũng như con dao 2 lưỡi, Bác sĩ mổ không có kinh nghiệm sẽ dựa hoàn toàn vào Bác sĩ xét nghiệm dẫn đến các tình huống như sinh thiết tức thì là dương tính quyết định cắt toàn bộ tuyến giáp, sau mổ 1 tuần kết quả giải phẫu bệnh lại là âm tính.

Sinh thiết tức thì cũng cho ra 4 khả năng như trên, tuy nhiên kết quả âm tính giả và dương tính giả thấp hơn chọc tế bào.

Điều trị ung thư tuyến giáp
Phẫu thuật loại bỏ ung thư tuyến giáp

6. Giải phẫu bệnh

Giải phẫu bệnh là khối u khi lấy ra khỏi cơ thể, sẽ theo 1 quy trình chặt chẽ hơn, có thời gian hơn để xem u đó lành tính hay ác tính, ác tính thì thể gì.

Lúc này có thời gian nên Bác sĩ xét nghiệm sẽ làm đi làm lại, tìm phần nào nghi ngờ nhất để đọc, có thời gian để hội chẩn trong và ngoài khoa với nhau nên kết quả chính xác hơn sinh thiết tức thì. Tuy nhiên giải phẫu bệnh vẫn xảy ra 4 khả năng như trên nhưng âm tính giả và dương tính giả ít hơn sinh thiết tức thì, chủ yếu là không phân biệt được ung thư thể gì thôi.

7. Xét nghiệm hóa mô miễn dịch

Nếu giải phẫu bệnh vẫn không rõ ràng, bước tiếp theo là làm xét nghiệm hóa mô miễn dịch là quá trình xác định chọn lọc kháng nguyên (protein) trong tế bào của một mẫu mô, mẫu u nhờ nguyên tắc kháng nguyên gắn đặc hiệu với kháng thể. Nhuộm hóa mô miễn dịch được sử dụng rộng rãi trong việc chẩn đoán các tế bào bất thường đặc biệt là trong các khối ung thư.

Dựa vào đó sẽ nhận định đây là ung thư thể gì căn cứ vào đây để thông báo cho người bệnh biết kết quả đồng thời cũng dựa vào phản ứng hóa học để điều trị loại thuốc, loại hóa chất phù hợp nhất cho từng loại ung thư. Độ chính xác của xét nghiệm rất cao, tuy nhiên cũng có tỷ lệ rất ít cho kết quả không chính xác có thể do quy trình, thao tác, hóa chất, loại tế bào khác thường.

8. Xét nghiệm Calcitonin và CEA

Xét nghiệm Calcitonin và CEA trong chẩn đoán và theo dõi ung thư tuyến giáp thể tủy. Nếu xét nghiệm sau mổ càng thấp càng tốt, tiên lượng càng tốt.

Trên đây là những chỉ số quan trọng, đáng quan tâm trong xét nghiệm tuyến giáp. Bên cạnh đó, hãy tham khảo ý kiến của Bác sĩ chuyên khoa để biết rõ hơn về tình trạng của mình. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào về bệnh lý tuyến giáp, vui lòng liên hệ đến số hotline Bệnh viện Đa khoa Hồng Phát để được tư vấn và điều trị kịp thời.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG PHÁT

Địa chỉ: 219 Lê Duẩn - Hai Bà Trưng - Hà Nội

Email: cskh@benhvienhongphat.vn

Website: http://benhvienhongphat.vn

Facebook: Bệnh viện Đa khoa Hồng Phát

Hotline (24/24h): (024)3942 9999

Đặt lịch khám: 0869 775 115 - 096 227 9115

    ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍHoặc gọi 0869 775 115 - 096 227 9115 để được hỗ trợ trực tiếp



    Bs Lê Thanh Hải

    Lý do nên chọn Bệnh viện Đa Khoa Hồng Phát

    *Lưu ý: Bệnh viện hỗ trợ book phòng cho khách hàng ở tỉnh xa LH: (024) 3942 9999

    Trả lời

    Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *